ကျွန်ုပ်တို့အများစုဟာ ပုံမှန်အခြေအနေတွေမှာ အလွန်အကျွံ အချိန်ကုန်တတ်ကြပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ လိုက်မီနိုင်စွမ်း ဆုံးရှုံးသွားပြီး လုံလောက်တယ်လို့ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် “မဟုတ်ဘူး” လို့ပြောဖို့ ရုန်းကန်နေရဆဲပါ။ ဘာကြောင့်လဲ။ 

ဒီအချိန်တွေက ခက်ခဲတဲ့အချိန်တွေပါ။ ဒီစကားအတွက် ကျွန်တော် ငြင်းခုံနေစရာ မလိုပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့အားလုံး ခံစားနေရပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေကြပါတယ်။ ကံမကောင်းစွာပဲ၊ ခက်ခဲတဲ့အချိန်တွေက မကြာခင်မှာ ပျောက်ကွယ်သွားမယ့်ပုံ မပေါ်တဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းဖို့ နည်းလမ်းအသစ်တစ်ခုကို ရှာဖွေရပါမယ်။

၉/၁၁ အတွင်းမှာ မီးလောင်နေတဲ့ အဆောက်အအုံတွေနဲ့ တိုက်မိဖို့ ပထမဆုံးတုံ့ပြန်သူတွေကို ဘာက လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့တာလဲ။ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ကို နေ့တိုင်း အလုပ်သွားဖို့ ဘာက လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့တာလဲ။ ပထမဆုံးတုံ့ပြန်သူတွေနဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်သားတွေအတွက် အလားအလာရှိတဲ့ အကျိုးဆက်တွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရင် ဒီမေးခွန်းတွေကို ယှဉ်တွဲစဉ်းစားကြည့်ရင် ရယ်စရာကောင်းတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့် တကယ်ပဲလား။

သင့်စိတ်ခံစားချက်က သင့်အတွေးတွေနဲ့ အပြုအမူတွေကို သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။ ဒါက နှင်းလုံးလို အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ပါတယ်။ မနက်ခင်းမှာ အလုပ်သွားရင်း ဆိုးရွားတဲ့ အတွေ့အကြုံတစ်ခု ကြုံတွေ့ရနိုင်ပြီး ဒါက သင့်ကို မကောင်းတဲ့ စိတ်ခံစားချက်ထဲ ရောက်စေပါတယ်။ အလုပ်ရောက်တဲ့အခါ ဒီစိတ်ခံစားချက်က အကူအညီတောင်းမှုတစ်ခုအကြောင်း သင်ဘယ်လိုတွေးသလဲ ဒါမှမဟုတ် တခြားသူတွေနဲ့ ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲဆိုတာပေါ် မူတည်ပါတယ်။

ကောလာဟလတွေကို အန္တရာယ်မရှိတဲ့ ဖျော်ဖြေရေးတစ်ခုလို့ အလွယ်တကူ လျစ်လျူရှုနိုင်ပေမယ့် အကျိုးဆက်တွေကတော့ အလွန်ကြီးမားနိုင်ပါတယ်။ ကောလာဟလတွေ ဖြန့်တဲ့သူရဲ့ ယုံကြည်မှုနဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို ပျက်စီးစေပါတယ်။

လူ့အပြုအမူက အရမ်းစိတ်ဝင်စားစရာကောင်းပါတယ်။ တခြားသူတွေကို လေ့လာကြည့်ရင် ယုံကြည်မှုနဲ့ မာနကြီးတာကြားမှာ သိသာထင်ရှားတဲ့ ကွာခြားချက်ရှိပါတယ်။ ယုံကြည်မှုက ဆွဲဆောင်မှုရှိတဲ့ စရိုက်လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပြီး မာနကြီးတာကတော့ အတော်လေး စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

အမေရိကန်စိတ်ပညာအသင်းရဲ့ အဆိုအရ အမေရိကန်လူကြီး ၅ ယောက်မှာ ၁ ယောက်နီးပါးဟာ နှစ်စဉ် စိတ်ရောဂါတစ်မျိုးမျိုး ခံစားရလေ့ရှိပါတယ်။ စိတ်ရောဂါရှိရင် အလုပ်၊ ကျောင်းနဲ့ အိမ်အပါအဝင် နေရာအနည်းငယ်မှာ လုပ်ဆောင်ရာမှာ အခက်အခဲရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို ကျွန်တော်တို့သိရင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဘာကြောင့် ပိုပြီးကြိုတင်ကာကွယ်မှု မလုပ်ကြတာလဲ။

ဆက်ဆံရခက်တဲ့သူတွေနဲ့ ဆက်ဆံရတာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်စေနိုင်ပါတယ်။ မကြာခဏဆိုသလိုပဲ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ ရလဒ် ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ရလဒ်အတွက် အပြန်အလှန် မှီခိုနေရတဲ့ စနစ်တစ်ခုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဆက်ဆံရခက်တဲ့သူတွေကို ရှောင်ဖို့ ကြိုးစားရုံနဲ့ အဖြေတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။  

နေ့စဉ်နဲ့အမျှ သင့်ရဲ့အာရုံစိုက်မှုကို တောင်းခံနေတဲ့ အရာပေါင်း သန်းနဲ့ချီရှိပြီး လုပ်ရမယ့်စာရင်းထဲက အရာအားလုံးကို မပြီးမြောက်ခဲ့ရင် သင်ကျရှုံးသွားသလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ထိရောက်မှုရှိခြင်းနဲ့ ထိရောက်မှု နှစ်မျိုးလုံးကို ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်လိုဟန်ချက်ညီအောင် လုပ်ဆောင်မလဲ။

ငြင်းပယ်ခံရတာက နာကျင်စေပါတယ်။ ဆက်ဆံရေး၊ အချစ်ရေး ဒါမှမဟုတ် အလုပ်နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ငြင်းပယ်ခံရမှုပဲဖြစ်ဖြစ် အရေးမကြီးပါဘူး။ တကယ်တော့၊ သုတေသနပြုချက်တွေအရ ငြင်းပယ်ခံရခြင်းဟာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာကျင်မှုလိုပဲ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေကို လှုံ့ဆော်ပေးတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်၊ တချို့လူတွေက တခြားသူတွေထက် ငြင်းပယ်ခံရမှုကနေ ပိုမြန်မြန် ပြန်ကောင်းလာတယ်လို့ ထင်ရပါတယ်။ ငြင်းပယ်ခံရမှုကို ကျော်လွှားဖို့ ကြိုးစားနေချိန်မှာ အဲဒီလူတွေက ဘာတွေကို အထောက်အကူပြုနိုင်မလဲ။

အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါသည် ခန္ဓာကိုယ်မှ အင်ဆူလင်ကို ကောင်းစွာမထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် လုံလောက်စွာ မထုတ်လုပ်နိုင်သည့် ပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေးအခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို မထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဓိကအားဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုမရှိခြင်း၊ အသက်အရွယ်၊ မိသားစုရာဇဝင်နှင့် ကိုယ်အလေးချိန်လွန်ကဲခြင်း အပါအဝင် လူနေမှုပုံစံနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာအချက်များကြောင့် ဖြစ်သည်။

မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုပြဿနာရှိသူများသည် ၎င်းတို့၏ပြဿနာကို သိရှိသော်လည်း ရပ်တန့်လိုလျှင်ပင် ရပ်တန့်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းတို့သည် မူးယစ်ဆေးဝါးကို ခံနိုင်ရည်ရှိလာပြီး အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ခံစားရရန် ပမာဏပိုမိုလိုအပ်လာပါသည်။ ဤကျဆင်းမှုလှိုင်းသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး အချို့ကိစ္စများတွင် ပြင်းထန်သောရောဂါနှင့် သေဆုံးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

တစ်ယောက်ယောက်က သတ်သေဖို့စဉ်းစားနေတယ်ဆိုရင် သူတို့ကိုမေးတာ အဆင်ပြေပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် သင်ဘယ်လိုသိမလဲ။

ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုသည် သင့်ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုနှစ်မျိုးလုံးကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုဖြစ်စဉ်သည် ပြင်းထန်သော ဒုက္ခဝေဒနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ၎င်းကို သက်သာစေရန် ခက်ခဲနိုင်သည်။
နေ့စဉ်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပါ။ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုဖြစ်စဉ်ကို လမ်းညွှန်ရန်နှင့် သင့်အလုံးစုံကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန် အထောက်အကူဖြစ်စေမည့် အကြံပြုချက်အချို့ကို ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားပါသည်။

မင်းရဲ့အပြုအမူတွေကို ပြောင်းလဲပြီး မင်းရဲ့အကောင်းဆုံးနဲ့ အကျန်းမာဆုံးဘဝကို ဖြတ်သန်းဖို့ မင်းထင်ထားသလို ခက်ခဲသလို ငြီးငွေ့စရာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ သင်လုပ်သောအရာကို ပြောင်းလဲရုံသာမက သင့်စိတ်သဘောထားကိုလည်း ပြောင်းလဲစေပါသည်။ သင့်ကျန်းမာရေးအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ရိုးရှင်းသော နည်းလမ်းငါးခုကို ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

ဆေးလိပ်ဖြတ်ဖို့က ဘယ်သူမဆို ခက်ခဲပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဖြတ်လို့ရပါတယ်။

လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကျန်းမာရေးကို သူတို့လိုအပ်တဲ့ စောင့်ရှောက်မှုကို ရရှိဖို့ တားဆီးနေတဲ့ အတားအဆီးအရေအတွက်နဲ့ ဆုံးဖြတ်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ လူအတော်များများအတွက် ရက်စက်တဲ့ လက်တွေ့အခြေအနေတစ်ခုပါ။ အာမခံထားရှိသည်ဖြစ်စေ မရှိသည်ဖြစ်စေ ကုန်ကျစရိတ်က အဓိကအတားအဆီးဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ ယူဆချက်ရှိပေမယ့် ဝင်ရောက်ခွင့်ပြဿနာလည်း ရှိပါတယ်။

ကလေးတွေအတွက် ခန္ဓာကိုယ်ကို ဂရုစိုက်သလို စိတ်ကို ဂရုစိုက်ဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ စိတ်ကျန်းမာရေး ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ၊ ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေကို ရှာဖွေရမလဲဆိုတာကို ရိုးရှင်းတဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုတစ်ခုအနေနဲ့ ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။

ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မှုဖြစ်ပွားသောအခါ၊ သင်သည် ထိန်းချုပ်မှုဆုံးရှုံးနေပြီ၊ နှလုံးဖောက်ပြန်နေပြီ သို့မဟုတ် သေဆုံးတော့မည်ဟုပင် ထင်မြင်ယူဆနိုင်သည်။ သတင်းကောင်းမှာ ဤလက္ခဏာများသည် အသက်အန္တရာယ်မရှိဘဲ များသောအားဖြင့် သူ့အလိုလို ပျောက်သွားလေ့ရှိသည်။

အတွေးများ ဝင်လာပြီး ပျောက်ကွယ်သွားသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဇွဲရှိသော အတွေးများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏စိတ်ထဲတွင် အထပ်ထပ်အခါခါ လည်ပတ်နေသော်လည်း ဖြေရှင်းချက်မရရှိပါ။