စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး
အမေရိကန်စိတ်ပညာအသင်းရဲ့ အဆိုအရ အမေရိကန်လူကြီး ၅ ယောက်မှာ ၁ ယောက်နီးပါးဟာ နှစ်စဉ် စိတ်ရောဂါတစ်မျိုးမျိုး ခံစားရလေ့ရှိပါတယ်။ စိတ်ရောဂါရှိရင် အလုပ်၊ ကျောင်းနဲ့ အိမ်အပါအဝင် နေရာအနည်းငယ်မှာ လုပ်ဆောင်ရာမှာ အခက်အခဲရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို ကျွန်တော်တို့သိရင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဘာကြောင့် ပိုပြီးကြိုတင်ကာကွယ်မှု မလုပ်ကြတာလဲ။
စိတ်ကျန်းမာရေးဆွေးနွေးခြင်းသည် အချို့အတွက် အထူးသဖြင့် Baby Boomers များအတွက် အမည်းစက်တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ Millennials နှင့် Gen Z'ers များသည် ၎င်းတို့၏ စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဆွေးနွေးရာတွင် ပိုမိုပွင့်လင်းမြင်သာလေ့ရှိပြီး စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများအတွက် ရောဂါရှာဖွေပြီး ကုသမှုခံယူရန် ပိုမိုအဖြစ်များပြီး လက်ခံနိုင်သောပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အဓိကသော့ချက်မှာ ၎င်းတို့၏ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုအတွက် ပံ့ပိုးမှုကို ရယူရန် ဘေးကင်းပြီး လက်ခံနိုင်သော ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု ဖန်တီးပေးခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ခံစားရပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ပံ့ပိုးမှုရယူခြင်းသည် ယဉ်ကျေးမှုပြောင်းလဲမှုဖြင့် စတင်သည်။ လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ပံ့ပိုးပေးခြင်းနှင့် ပံ့ပိုးမှုရယူရန် နည်းလမ်းများကို ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းနှင့် ပုံမှန်ပြောဆိုရန် အရေးကြီးပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ကိုယ်ပိုင်ရုန်းကန်မှုများ၊ စိတ်ကျန်းမာရေးနေ့ယူခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသည်ဟု ခံစားရခြင်းနှင့် အားလပ်ရက်အတွက် အချိန်ကို ဦးစားပေးခြင်းတို့ကို ပွင့်လင်းစွာပြောဆိုပါက၊ ၎င်းသည် အပြုအမူကို စံပြဖြစ်စေပြီး အခြားသူများလည်း အလားတူလုပ်ဆောင်ရန် လုံခြုံသည်ဟု ခံစားရစေနိုင်သည်။ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများအကြောင်း အခြားသူများနှင့် ကျွန်ုပ်တို့ပြောဆိုပုံတွင် သိမ်မွေ့ခြင်း၊ သတိပေးလက္ခဏာများကို သတိပြုမိခြင်းနှင့် ရုန်းကန်နေရသူများကို ပံ့ပိုးမှုပေးခြင်းသည်လည်း အရေးကြီးပါသည်။
လူတိုင်းဟာ သူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာတွေနဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို သိရှိနိုင်ဖို့နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ဂရုစိုက်နိုင်ဖို့ ဘာတွေလုပ်ဆောင်နိုင်လဲ၊ ဘယ်လိုအရင်းအမြစ်တွေကို ရယူအသုံးပြုနိုင်လဲဆိုတာကို သိရှိနိုင်ဖို့ ပညာရေးကို ပိုမိုအသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ နည်းလမ်းတစ်ခုကတော့ အလုပ်ကန့်သတ်ချက်မေးခွန်းလွှာလိုမျိုး နာတာရှည်ရောဂါတွေရဲ့ အလုပ်စွမ်းဆောင်ရည်အပေါ် သက်ရောက်မှုကို တိုင်းတာတဲ့ မေးခွန်းလွှာတွေ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒုက္ခခံစားနေရသူတွေကို ဖော်ထုတ်ဖို့ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားတဲ့ အတိုချုပ်အလုပ်ဖိစီးမှုမေးခွန်းလွှာတွေကို ဖြည့်စွက်ပြီး သင့်လိုအပ်ချက်တွေကို ကိုယ်တိုင်ဆန်းစစ်ဖို့ပါပဲ။ တနည်းအားဖြင့် တစ်စုံတစ်ယောက်ဟာ စိတ်ကျရောဂါနဲ့ ရုန်းကန်နေရတယ်ဆိုရင် လူနာကျန်းမာရေးမေးခွန်းလွှာ-၉ (PHQ-9) ဒါမှမဟုတ် ယေဘုယျစိုးရိမ်စိတ်ရောဂါ-၇ (GAD7) ရှိတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်လက္ခဏာတွေနဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေရဲ့ ပြင်းထန်မှုကို တိုင်းတာနိုင်ပြီး ရောဂါလက္ခဏာတွေရဲ့ ကုထုံး ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးကုသမှုအတွက် ဆက်သွယ်သင့်မသင့် ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါတယ်။ မြန်ဆန်ပြီး အလွယ်တကူ ဖတ်ရှုနိုင်တဲ့ အချက်အလက်အပိုင်းအစတွေကို လွှမ်းခြုံထားတဲ့ အခမဲ့စိတ်ကျန်းမာရေးသတင်းလွှာတွေအတွက် စာရင်းသွင်းတာက အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဝဘ်ဆွေးနွေးပွဲတွေနဲ့ ပေါ့ဒ်ကတ်စ်တွေဟာလည်း ပိုမိုလေ့လာဖို့ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ လွယ်ကူတဲ့နည်းလမ်းတွေပါပဲ။
အလုပ်ရှင်အချို့တွင် ၎င်းတို့၏ ဝန်ထမ်းအကူအညီပေးရေးအစီအစဉ် (EAP) မှတစ်ဆင့် ရရှိနိုင်သော အရင်းအမြစ်များနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ ထိုအစီအစဉ်တွင် ဝန်ထမ်းများသည် စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာအမျိုးမျိုးကို ကူညီဖြေရှင်းရန် လူကိုယ်တိုင်၊ telehealth၊ texting သို့မဟုတ် အခြားရွေးချယ်စရာများမှတစ်ဆင့် လျှို့ဝှက်စွာ ဝန်ဆောင်မှုများကို ရယူနိုင်ကြောင်း လုံခြုံမှုခံစားရနိုင်ပါသည်။
စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို မြှင့်တင်ရန် အလုပ်ရှင်များ အသုံးပြုသည့် အခြားဗျူဟာအချို့တွင် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော အလုပ်ချိန်ဇယားများနှင့် ဝန်ထမ်းများသည် အားပြန်သွင်းရန်နှင့် ပြန်လည်စွမ်းအင်ရရှိရန် အချိန်ယူရန် မျှော်လင့်ထားသည့် ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု ဖန်တီးခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပြီး အလုပ်ချိန်အတွင်း အနှောင့်အယှက်မရှိဘဲ နေ့လည်စာစားရန်၊ လမ်းလျှောက်ရန် သို့မဟုတ် တရားထိုင်ရန် ခေတ္တနားချိန်ယူခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဝန်ထမ်းများသည် ၎င်းတို့၏ အားလပ်ချိန်များတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန် အားကစားရုံ/လေ့ကျင့်ခန်းအစီအစဉ်များ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း ဝင်ရောက်ခွင့်ကိုပင် ပေးအပ်ခြင်းနှင့် ငွေပြန်အမ်းခြင်းတို့ကိုပင် ပေးဆောင်နိုင်သည်။
အလုပ်ရှင်များအနေဖြင့် လစာပေးခွင့်ရက်များ ရရှိစေရုံသာမက လိုအပ်သလို ပုံမှန်အားလပ်ရက် သို့မဟုတ် စိတ်ကျန်းမာရေးနေ့ အားလပ်ရက်ယူရန် ဝန်ထမ်းများကို အားပေးရန် အရေးကြီးပါသည်။ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို စီမံခန့်ခွဲရန် အချိန်ပိုယူခဲ့ရသော ဝန်ထမ်းများအတွက် အလုပ်ပြန်ဝင်နိုင်သည့် ရွေးချယ်စရာများကို ပေးဆောင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ဝန်ထမ်းများအား ၎င်းတို့တန်ဖိုးထားကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ကြောင်း ပြသပါသည်။
ဒေါက်တာ Siquilla Liebetrau၊ စိတ်ရောဂါကုဆရာဝန်၊ HSPP မှ ရေးသားသည်
ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ဆေးခန်းဝန်ဆောင်မှုများ
ဘိုဝင် ကျန်းမာရေး
ဤဘလော့ဂ်ကို မျှဝေပါ။